Jagodzianki siostry Anastazji to kultowe bułeczki drożdżowe z klasztoru w Otwocku, które zdobyły rzesze fanów dzięki wyjątkowo miękkiemu i puszyste mu ciastu. Sekret tkwi w odpowiedniej proporcji płynów do mąki oraz delikatnym wyrabianiu ciasta. Oryginalna receptura wykorzystuje tradycyjną metodę przygotowania ciasta drożdżowego z zaparką, która zapewnia długotrwałą świeżość bułeczek. Jagody można zastąpić innymi owocami, ale najlepiej sprawdzają się te z lekką kwaskowatością.
Składniki na jagodzianki
Proporcje na około 16-18 bułeczek:
Ciasto drożdżowe
- 500 g mąki pszennej typ 500
- 250 ml mleka 3,2%
- 50 g świeżych drożdży (lub 15 g suchych)
- 80 g cukru
- 80 g masła
- 2 żółtka
- 1 jajko całe
- szczypta soli
- 1 łyżeczka cukru waniliowego
- skórka z 1 cytryny
Nadzienie i wykończenie
- 400 g jagód (świeżych lub mrożonych)
- 3 łyżki cukru pudru do nadzienia
- 1 łyżka mąki ziemniaczanej
- 1 żółtko do smarowania
- 2 łyżki mleka do smarowania
- cukier puder do posypania
Przygotowanie jagodzianek siostry Anastazji
- Przygotowanie roczynu: Odlej 100 ml ciepłego mleka (temperatura około 35-37°C), dodaj drożdże, łyżeczkę cukru i 2 łyżki mąki. Wymieszaj i odstaw na 10-15 minut, aż na powierzchni pojawią się bąbelki.
- Łączenie składników: Do miski przesiej mąkę, dodaj resztę cukru, sól, cukier waniliowy i startą skórkę z cytryny. Wlej rozczyn, pozostałe ciepłe mleko, roztopione i lekko przestudzone masło oraz jajka. Zagniataj przez 8-10 minut mikserem z hakami lub ręcznie przez 15 minut.
Ciasto powinno być miękkie, lekko lepkie, ale odchodzące od ręki. Jeśli przykleja się mocno, dodaj maksymalnie 2 łyżki mąki – zbyt duża ilość sprawi, że bułeczki będą twarde.
- Wyrastanie: Przełóż ciasto do natłuszczonej miski, przykryj ściereczką i odstaw w ciepłe miejsce na 60-90 minut. Ciasto powinno podwoić objętość.
- Przygotowanie nadzienia: Jagody (jeśli mrożone – nie rozmrażaj) wymieszaj z cukrem pudrem i mąką ziemniaczaną. Mąka ziemniaczana zagęści sok wydzielający się podczas pieczenia.
- Formowanie: Wyrośnięte ciasto delikatnie ugniataj na stolnicy przez 1-2 minuty. Podziel na 16-18 równych kawałków (każdy około 50-55 g). Każdy kawałek rozpłaszcz dłonią na okrągły placek o średnicy około 10 cm.
- Nadziewanie: Na środek placka połóż łyżkę jagód z cukrem. Zbierz brzegi ciasta do środka, szczelnie je zlepiając. Przewróć bułeczkę szwem do dołu i delikatnie dociśnij dłonią, formując okrągły kształt.
Ułóż jagodzianki na blasze wyłożonej papierem do pieczenia, zachowując odstępy około 5 cm między nimi. Przykryj ściereczką i odstaw do ponownego wyrośnięcia na 30-40 minut. Bułeczki powinny wyraźnie zwiększyć objętość i stać się puszyste.
- Pieczenie: Nagrzej piekarnik do 180°C (grzanie góra-dół). Delikatnie posmaruj bułeczki roztrzepanym żółtkiem z mlekiem. Piecz przez 18-22 minuty, aż wierzch nabierze złocistego koloru.
- Wykończenie: Ostudzone bułeczki posyp obficie cukrem pudrem.
Typowe problemy i ich rozwiązania
Twarde bułeczki po upieczeniu to najczęstszy problem, który wynika z nadmiaru mąki w cieście. Podczas wyrabiania lepiej dodać odrobinę oleju niż kolejne porcje mąki. Ciasto powinno być miękkie i elastyczne, nawet jeśli lekko przykleja się do rąk.
Wypływające nadzienie pojawia się, gdy jagody są zbyt wilgotne lub szwы źle zlepione. Mrożone jagody wkładaj bez rozmrażania, a świeże dokładnie osusz. Brzegi ciasta zlepiaj bardzo starannie, mocno dociskając palcami.
Ciasto nie rośnie – sprawdź świeżość drożdży i temperaturę mleka. Zbyt gorące mleko zabija drożdże, zbyt zimne je nie aktywuje. Idealna temperatura to 35-37°C, czyli przyjemnie ciepłe w dotyku.
Jeśli ciasto rośnie zbyt wolno, ustaw miskę nad garnkiem z ciepłą wodą lub włóż do piekarnika nagrzanego do 30°C i wyłączonego.
Przechowywanie i zamrażanie
Świeże jagodzianki przechowuj w szczelnym pojemniku w temperaturze pokojowej do 2 dni. Po tym czasie najlepiej je lekko podgrzać w piekarniku (160°C przez 5 minut), co przywróci świeżość.
Upieczone i ostudzone bułeczki można zamrozić. Pakuj je pojedynczo w folię aluminiową, następnie wszystkie do worka foliowego. Przechowuj do 2 miesięcy. Rozmrażaj w temperaturze pokojowej przez 2-3 godziny lub podgrzewaj w piekarniku prosto z zamrażarki (180°C przez 10 minut).
Można też zamrozić uformowane, ale nieupieczone jagodzianki. Po drugim wyrastaniu włóż blachę do zamrażarki na 2 godziny, następnie przełóż bułeczki do worka. Przed pieczeniem odstaw na 3-4 godziny do całkowitego rozmrożenia i wyrośnięcia, a następnie piecz standardowo.
Warianty nadzienia
Borówki amerykańskie działają identycznie jak jagody – są kwaśne i soczyste. Dodaj do nich szczyptę cynamonu.
Truskawki wymagają pokrojenia na mniejsze kawałki i dokładnego osuszenia. Zwiększ ilość mąki ziemniaczanej do 1,5 łyżki, bo truskawki są bardzo soczyste.
Wiśnie to klasyka – użyj wiśni z puszki, ale dokładnie je odsącz i osusz papierowym ręcznikiem. Sok można wykorzystać do impregnacji ciast.
Ser biały z cukrem pudrem i żółtkiem (400 g sera, 3 łyżki cukru pudru, 1 żółtko) to wersja dla tych, którzy wolą mniej słodkie nadzienia. Masa powinna być gęsta, nie płynna.
Wartości odżywcze jagodzianek
Jedna bułeczka (około 60 g) zawiera:
- Kalorie: 185 kcal
- Białko: 4 g
- Tłuszcze: 6 g
- Węglowodany: 28 g
- Błonnik: 1,5 g
Wartości są orientacyjne i zależą od wielkości bułeczek oraz ilości nadzienia. Jagody dodają witamin C i K oraz przeciwutleniaczy, choć temperatura pieczenia zmniejsza ich zawartość.