Gdy starcie buraczków zajmuje mnóstwo czasu, a potem okazuje się, że można było przygotować większą porcję z wyprzedzeniem, pojawia się pytanie o przechowywanie. Starte buraki zachowują świeżość przez kilka dni w lodówce, a po zamrożeniu nadają się do użycia nawet przez rok – wystarczy znać sprawdzone metody. Problem w tym, że buraki szybko tracą wilgoć, ciemnieją i fermentują, jeśli nie zapewni się im odpowiednich warunków. Poniższe sposoby pozwolą wykorzystać przygotowane warzywo bez obaw o utratę smaku czy wartości odżywczych.
Przechowywanie w lodówce – podstawowa metoda na kilka dni
Lodówka to najprostsze rozwiązanie, gdy starte buraczki mają posłużyć w ciągu najbliższych 3-5 dni. Kluczowe znaczenie ma tutaj szczelne zamknięcie pojemnika, które zapobiega utlenianiu i wchłanianiu zapachów z innych produktów. Najlepiej sprawdzają się szklane słoiki z gumowym uszczelnieniem lub plastikowe pojemniki z zatrzaskami.
Przed włożeniem do lodówki warto upewnić się, że buraki nie są mokre – nadmiar wody przyspiesza rozwój bakterii. Jeśli warzywa zostały umyte przed tarciem, należy je lekko osuszyć papierowym ręcznikiem. Sam pojemnik powinien być wypełniony niemal po brzegi, żeby zminimalizować ilość powietrza w środku.
Temperatura ma znaczenie. Starte buraczki najlepiej trzymać w dolnej części lodówki, gdzie jest najchłodniej – zazwyczaj to strefa warzywna lub półka tuż nad nią. Ustawienie lodówki na 3-4°C to optymalna wartość dla tego typu przechowywania.
Buraki starte na tarce o grubych oczkach utrzymują świeżość o dzień dłużej niż te drobno starte – mniejsza powierzchnia kontaktu z powietrzem spowalnia procesy utleniania.
Zamrażanie – sposób na długoterminowe przechowywanie
Zamrażarka wydłuża trwałość startych buraków do 10-12 miesięcy, zachowując większość składników odżywczych. Wbrew obiegowym opiniom, buraki znoszą mrożenie całkiem dobrze, choć po rozmrożeniu będą nieco bardziej miękkie niż świeże.
Przed zamrożeniem warto podzielić buraki na mniejsze porcje – takie, które zostaną zużyte za jednym razem. Woreczki strunowe lub pojemniki na żywność sprawdzają się równie dobrze, byleby usunąć z nich jak najwięcej powietrza. Przy woreczkach można to zrobić metodą „wodną” – zanurzając zapakowany woreczek w misce z wodą (nie zanurzając zamknięcia), co wypycha powietrze na zewnątrz.
Blanszowanie przed zamrożeniem
Blanszowanie to krótkotrwałe gotowanie, które dezaktywuje enzymy odpowiedzialne za utratę koloru i smaku. W przypadku startych buraków wystarczy 2-3 minuty w wrzącej wodzie, a potem szybkie schłodzenie w lodowatej wodzie. Po osuszeniu buraki można pakować do zamrażarki.
Ta metoda ma sens szczególnie wtedy, gdy buraki mają być przechowywane dłużej niż pół roku. Dla krótszych okresów można pominąć ten krok – różnice w jakości będą minimalne. Blanszowane buraki zachowują intensywniejszy kolor, co ma znaczenie w sałatkach czy przystawkach, gdzie wygląd odgrywa istotną rolę.
Zamrażanie bez blanszowania
Surowe starte buraki można zamrozić bezpośrednio, bez wcześniejszej obróbki termicznej. Wystarczy je dokładnie osuszyć i zapakować. Ta metoda działa świetnie, gdy buraki będą później gotowane – na przykład do barszczu, buraczków z chrzanem czy innych potraw wymagających obróbki cieplnej.
Warto pamiętać, że rozmrażanie powinno odbywać się powoli, najlepiej w lodówce przez kilka godzin. Szybkie rozmrażanie w mikrofalówce lub w temperaturze pokojowej może sprawić, że buraki staną się papkowate i wypuszczą dużo wody.
Marynowanie jako forma konserwacji
Marynata nie tylko przedłuża trwałość startych buraków, ale też nadaje im dodatkowy smak. Podstawowa marynata składa się z octu, wody, cukru i soli – proporcje można dostosować do własnych preferencji. Klasyczny stosunek to pół na pół octu i wody, z dodatkiem łyżki cukru i łyżeczki soli na litr płynu.
Marynowane buraki przechowuje się w lodówce, gdzie wytrzymują spokojnie 2-3 tygodnie. Słoiki muszą być sterylne – wystarczy je sparzyć wrzątkiem i dokładnie osuszyć. Buraki należy zalać zimną marynatą i odstawić na kilka godzin, żeby się przegryzły.
Dodatki typu ziele angielskie, liść laurowy, czosnek czy kminek wzbogacają smak i mają dodatkowe właściwości konserwujące. Niektórzy dodają też plasterki cebuli lub szczyptę chili – to kwestia gustu i przeznaczenia buraków.
Pasteryzacja – metoda na dłuższe przechowywanie w spiżarni
Pasteryzowane buraki w słoikach to rozwiązanie dla tych, którzy chcą mieć zapas na kilka miesięcy bez konieczności korzystania z lodówki czy zamrażarki. Proces wymaga nieco więcej pracy, ale efekt jest wart zachodu.
Starte buraki układa się w wyparzonych słoikach, zalewa gorącą marynatą lub wodą z dodatkiem kwasu cytrynowego (łyżeczka na słoik), a następnie pasteryzuje w temperaturze 85-90°C przez około 20-30 minut. Słoiki powinny być zanurzone w wodzie po zakrętki. Po pasteryzacji trzeba je odwrócić do góry dnem i przykryć kocem, żeby powoli ostygły.
Zakręcone słoiki przechowuje się w ciemnym, chłodnym miejscu. Buraki zachowują się w nich do roku, choć najlepiej zużyć je w ciągu 6-8 miesięcy. Po otwarciu słoik należy trzymać w lodówce i wykorzystać zawartość w ciągu tygodnia.
Przechowywanie z dodatkiem oleju
Olej tworzy warstwę izolującą buraki od powietrza, co spowalnia utlenianie. Ta metoda sprawdza się szczególnie przy buraczanych pastach czy sałatkach z dodatkiem oleju. Wystarczy wymieszać starte buraki z niewielką ilością oleju roślinnego i przełożyć do słoika.
Olej lniany, oliwa z oliwek czy olej rzepakowy – każdy zadziała jako konserwant. Ważne, żeby całkowicie pokryć powierzchnię buraków cienką warstwą tłuszczu. W lodówce taki preparat wytrzyma około tygodnia, zachowując świeżość i wilgotność.
Metoda ma dodatkową zaletę – buraki są od razu gotowe do użycia w sałatkach czy jako dodatek do kanapek. Nie trzeba ich płukać ani odsączać, co oszczędza czas przy przygotowywaniu posiłków.
Suszenie – nietypowa ale skuteczna opcja
Suszone starte buraki to rzadziej stosowana metoda, ale ma swoje zastosowania. Najlepiej sprawdza się suszarka elektryczna ustawiona na 50-60°C przez 6-8 godzin. Buraki powinny być starte na grubych oczkach i rozłożone w cienkiej warstwie na tackach.
Wysuszone warzywo można zmielić na proszek, który posłuży jako naturalny barwnik do ciast, koktajli czy zup. Taki proszek zajmuje minimalnie miejsca i przechowuje się w szczelnym pojemniku nawet rok. Przed użyciem wystarczy go nawodnić ciepłą wodą lub dodać bezpośrednio do potraw.
Alternatywą dla suszarki jest piekarnik z termoobiegiem i uchyloną klapą. Proces trwa wtedy dłużej, ale efekt jest podobny. Suszone buraki tracą część witamin, ale zachowują błonnik i minerały, więc wciąż mają wartość odżywczą.
Najczęstsze błędy przy przechowywaniu
Trzymanie startych buraków w otwartym pojemniku to prosta droga do ich zepsucia. Kontakt z powietrzem powoduje, że warzywo ciemnieje, wysycha i traci smak w ciągu kilkunastu godzin. Nawet krótkie przechowywanie wymaga szczelnego zamknięcia.
Kolejny problem to zbyt długie trzymanie w lodówce. Po 5-6 dniach buraki zaczynają fermentować, co objawia się kwaśnym zapachem i śliskim nalotem. Jeśli wiadomo, że nie zostaną zużyte w tym czasie, lepiej je od razu zamrozić.
Zamrażanie w dużych porcjach to także częsty błąd. Rozmrożone buraki nie nadają się do ponownego zamrożenia, więc duża porcja może się zmarnować. Małe woreczki lub pojemniki pozwalają rozmrażać tylko tyle, ile potrzeba w danej chwili.
Buraki puszczają sok, który może zabarwić inne produkty w lodówce. Szczelny pojemnik chroni nie tylko same warzywo, ale też otoczenie.
Przechowywanie w metalowych naczyniach to kolejna pułapka. Kwasy zawarte w buraczku reagują z metalem, co może wpłynąć na smak i kolor. Szkło, ceramika lub plastik spożywczy to znacznie lepsze opcje.