To ciasto łączy delikatny biszkopt z chrupiącymi słonecznikami i domową masą krówkową, która nie wymaga godzin stania nad garnkiem. Całość można przygotować w niecałe 2 godziny, a efekt przypomina te najlepsze wypieki z klasztornych piekarni. Masa krówkowa nie krystalizuje się i pozostaje kremowa nawet po kilku dniach. Idealny wybór na przyjęcie rodzinne lub do niedzielnej kawy.
Składniki
Przepis na tortownicę o średnicy 24 cm, 12-14 porcji.
Biszkopt ze słonecznikiem
- 6 jaj w temperaturze pokojowej
- 180 g cukru
- 180 g mąki pszennej
- 1 łyżeczka proszku do pieczenia
- 100 g łuskanych słoneczników
- 50 ml oleju roślinnego
- szczypta soli
Masa krówkowa siostry Anastazji
- 400 ml mleka zagęszczonego słodzonego
- 200 g masła
- 150 g cukru
- 2 łyżki miodu
- 1 łyżeczka ekstraktu waniliowego
Dekoracja
- 50 g słoneczników prażonych
- opcjonalnie: 100 g białej czekolady
Przygotowanie ciasta ze słonecznikiem i masą krówkową
- Przygotuj słoneczniki: 100 g słoneczników podsmaż na suchej patelni przez 3-4 minuty, często mieszając. Pozostaw do ostygnięcia, a następnie zblenduj na gruboziarnistą mączkę – nie za drobno, mają dodać tekstury.
- Rozgrzej piekarnik do 170°C (termoobieg). Wysmaruj tortownicę masłem i wyłóż papierem do pieczenia.
- Ubij białka: Oddziel białka od żółtek. Białka z dodatkiem szczypty soli ubij na sztywną pianę. Pod koniec ubijania stopniowo dosypuj 90 g cukru, ucierając jeszcze przez minutę.
- Przygotuj masę żółtkową: Żółtka utrzyj z pozostałymi 90 g cukru na jasną, puszystą masę (około 3-4 minuty). Dodaj olej i krótko wymieszaj.
- Połącz składniki: Do masy żółtkowej przesiej mąkę z proszkiem do pieczenia. Delikatnie wymieszaj szpatułką. Dodaj zmielone słoneczniki. Na koniec, w 3 partiach, wmieszaj pianę z białek ruchami od dołu do góry – biszkopt musi pozostać puszysty.
- Piecz przez 40-45 minut. Ciasto jest gotowe, gdy patyczek wbity w środek wychodzi suchy. Zostaw w formie na 10 minut, potem przełóż na kratkę do całkowitego ostygnięcia.
- Przygotuj masę krówkową: W grubościennym garnku połącz mleko zagęszczone, masło pokrojone w kostki, cukier i miód. Gotuj na średnim ogniu, stale mieszając drewnianą łyżką, przez 15-18 minut. Masa powinna zgęstnieć i przybrać karmelowy kolor.
- Sprawdź konsystencję: Upuść kroplę masy na zimny talerz – po 10 sekundach powinna być gęsta, ale rozsmarowywalna. Zdejmij z ognia, dodaj ekstrakt waniliowy i wymieszaj. Odstaw do ostygnięcia, mieszając co kilka minut.
- Przetnij biszkopt poziomo na dwa blaty. Dolny blat ułóż na talerzu lub desce do serwowania.
- Nałóż masę krówkową: Gdy masa jest letnia (nie gorąca!), rozsmaruj połowę na dolnym blacie. Przykryj drugim blatem i delikatnie dociśnij. Resztą masy posmaruj wierzch i boki ciasta.
- Udekoruj: Posyp prażonymi słonecznikami. Jeśli używasz białej czekolady, roztop ją w kąpieli wodnej i polewaj ciasto cienkimi strużkami.
- Odstaw na 2-3 godziny w chłodne miejsce (nie lodówkę!), żeby masa się związała i ciasto nabrało właściwej konsystencji.
Masa krówkowa musi być stale mieszana podczas gotowania. Moment zapomnienia i przypali się przy dnie, co nada gorzkiego posmaku całemu ciastu.
Kluczowe momenty w przygotowaniu
Temperatura jaj ma znaczenie – zimne białka ubijają się gorzej i piana opada szybciej. Wyjmij je z lodówki minimum godzinę przed pieczeniem.
Przy łączeniu piany z białek z masą nie mieszaj mikserem ani trzepaczką. Tylko szpatułka i delikatne ruchy od dołu do góry. Biszkopt zawdzięcza swoją lekkość właśnie powietrzu zamkniętemu w piance.
Słoneczniki zmielone na mączkę dodają orzechowego aromatu, ale zachowują drobinki, które wyczuwalne są w każdym kęsie. Jeśli zblendować je za długo, zamienią się w pastę – wystarczy 5-6 krótkich pulsów.
Masa krówkowa siostry Anastazji różni się od standardowych przepisów dodatkiem miodu. To on sprawia, że masa nie twardnieje i nie krystalizuje nawet po tygodniu. Miód działa jak naturalny zmiękczacz.
Przechowywanie i podawanie
Ciasto najlepiej smakuje dzień po upieczeniu – biszkopt zdąży nasiąknąć masą, a smaki się zintegrują. Przechowuj pod kloszem w temperaturze pokojowej do 4 dni. W lodówce masa krówkowa twardnieje, więc wyjmij ciasto 30 minut przed podaniem.
Krój ostrym, długim nożem, lekko zwilżonym wodą – masa nie będzie się kleić do ostrza. Po każdym cięciu wytieraj nóż ściereczką.
Podawaj z czarną kawą lub herbatą – słodycz masy krówkowej równoważy gorzkawy napój. Dobrze komponuje się też z kwaśną śmietaną podaną na osobnym talerzyku.
Warianty i modyfikacje
Zamiast słoneczników można użyć posiekanych orzechów włoskich – dają bardziej wyrazisty, gorzkawy akcent. Zmiel je podobnie jak słoneczniki, ale pomiń prażenie.
Masa krówkowa z dodatkiem 2 łyżek kakao zamieni się w czekoladową wersję. Dodaj kakao razem z mlekiem zagęszczonym. Smak będzie przypominał nutellę, ale z wyraźniejszą karmelową nutą.
Dla wersji alkoholowej można skropić blaty biszkoptu 3 łyżkami amaretto przed nałożeniem masy. Migdałowy aromat świetnie komponuje się ze słonecznikami.
Jeśli zależy na szybszym przygotowaniu, masę krówkową można zastąpić gotowym kajmakiem z puszki (400 g) wymieszanym z 100 g miękkiego masła. Efekt będzie podobny, choć smak mniej wyrazisty.
Typowe problemy i rozwiązania
Biszkopt opada po wyjęciu z piekarnika? Prawdopodobnie piana z białek była za słabo ubita lub zbyt gwałtownie wmieszana do ciasta. Sprawdź też, czy piekarnik był odpowiednio rozgrzany – zbyt niska temperatura sprawia, że biszkopt nie ma szansy się ustabilizować.
Masa krówkowa jest ziarnista? To znak, że cukier się skrystalizował. Najczęstsza przyczyna: za wysoka temperatura gotowania lub zbyt rzadkie mieszanie. Można uratować sytuację, dodając 2 łyżki gorącej śmietanki kremówki i energicznie mieszając przez minutę.
Ciasto jest suche? Biszkopt pieczony dłużej niż 45 minut traci wilgoć. Każdy piekarnik grzeje inaczej – przy pierwszym podejściu sprawdzaj patyczkiem już po 35 minutach.
Masa krówkowa spływa z ciasta? Była za ciepła w momencie nakładania. Musi ostygnąć do temperatury letniej, wtedy zgęstnieje na tyle, by trzymać się blatu.