Chlebek ziołowy z Thermomixa sprawdza się idealnie, gdy potrzebne jest szybkie, domowe pieczywo do zupy, sałatki albo na kolację. Ciasto wyrabia urządzenie, więc pracy ręcznej jest tu naprawdę niewiele. Przepis jest prosty, celowo bez skomplikowanych technik – tak, aby poradziła sobie nawet osoba, która pierwszy raz piecze chleb. Aromat ziół robi większość roboty, a składniki są tanie i łatwo dostępne. Wystarczy zaplanować wyrastanie ciasta i można działać nawet w zapracowany dzień.
Składniki na chlebek ziołowy Thermomix
Proporcje są pod standardową keksówkę ok. 10×30 cm lub niewielką okrągłą formę. Wychodzi 1 średni bochenek.
- 500 g mąki pszennej typ 650–750 (może być też uniwersalna)
- 300 g letniej wody (nie gorącej, ok. 37–40°C)
- 25 g świeżych drożdży lub 7 g drożdży suchych instant
- 1 i ½ łyżeczki soli (ok. 9 g)
- 1 łyżeczka cukru (do aktywacji drożdży)
- 20 g oliwy lub oleju rzepakowego
- 2–3 łyżki posiekanych świeżych ziół (np. pietruszka, szczypiorek, bazylia, oregano, tymianek)
- lub 2 łyżeczki mieszanki suszonych ziół (prowansalskie, włoskie itp.)
- 1–2 ząbki czosnku (opcjonalnie, do aromatu)
- 1–2 łyżki ziaren (sezam, słonecznik, siemię lniane – opcjonalnie, do środka lub na wierzch)
- tłuszcz i odrobina mąki lub papier do pieczenia do przygotowania formy
Przygotowanie chlebka ziołowego w Thermomixie
-
Przygotowanie ziół i czosnku
Zioła świeże dokładnie opłukać, osuszyć (najlepiej w ściereczce lub ręczniku papierowym) i posiekać na mniejsze kawałki. Czosnek obrać.
Do naczynia miksującego włożyć zioła i czosnek, rozdrobnić 5 s / obr. 7. Przełożyć na chwilę do miseczki (nie trzeba dokładnie czyścić naczynia). -
Rozczyn drożdżowy w Thermomixie
Do naczynia wlać letnią wodę, dodać cukier i drożdże świeże (jeśli używane są suche, można pominąć etap rozczynu i dodać je razem z mąką). Podgrzać 2 min / 37°C / obr. 2, aby drożdże się aktywowały.
Po tym czasie powinien być wyczuwalny delikatny zapach drożdży, a na powierzchni powinna pojawić się lekka pianka. -
Wyrabianie ciasta w Thermomixie
Do aktywnych drożdży dodać mąkę, sól, oliwę oraz przygotowane wcześniej zioła i ewentualne ziarna (jeśli trafiają do środka). Zamknąć pokrywę i wyrabiać ciasto funkcją Interwał / Ciasto przez 3 minuty.
Po wyrobieniu ciasto powinno być miękkie, gładkie i lekko odklejać się od ścianek. Jeśli jest bardzo klejące – można dodać 1–2 łyżki mąki i wyrabiać jeszcze 30 s / Interwał. -
Pierwsze wyrastanie ciasta
Zostawić ciasto w naczyniu miksującym. Przykryć pokrywę, na wierzch położyć ścierkę dla lepszej izolacji. Odstawić w ciepłe miejsce na 40–60 minut, aż ciasto podwoi objętość.
Jeśli kuchnia jest chłodna, można włączyć na chwilę funkcję podgrzewania do 37°C (dosłownie na kilkanaście sekund), wyłączyć i tak pozostawić – w środku zrobi się przyjemnie ciepło. -
Formowanie bochenka
Po wyrośnięciu wypuścić powietrze z ciasta: włączyć Thermomix na 10–15 s / Interwał, aby lekko je odgazować.
Wyjąć ciasto na delikatnie oprószony mąką blat. Uformować podłużny wałek lub okrągły bochenek – bez nerwowego ugniatania, raczej delikatne rolowanie i składanie, żeby nie zniszczyć całkowicie pęcherzyków powietrza. -
Przygotowanie formy i drugie wyrastanie
Formę wysmarować tłuszczem i oprószyć mąką lub wyłożyć papierem do pieczenia. Przenieść uformowane ciasto do formy (łączeniem do dołu).
Przykryć lekko folią spożywczą lub ściereczką i odstawić do ponownego wyrastania na 20–30 minut. Ciasto powinno wyraźnie urosnąć, ale nie przelewać się poza formę. -
Nagrzewanie piekarnika
W czasie drugiego wyrastania nagrzać piekarnik do 220°C (góra–dół). Jeśli jest możliwość, na dno piekarnika wstawić żaroodporne naczynie z wodą – para sprawi, że skórka będzie bardziej chrupiąca. -
Nacinanie i pieczenie chlebka ziołowego
Przed włożeniem do piekarnika można delikatnie naciąć wierzch ciasta ostrym nożem lub żyletką (1–3 podłużne nacięcia). Można też posypać z wierzchu suszonymi ziołami lub ziarnami.
Włożyć formę do nagrzanego piekarnika, piec 10 minut w 220°C, następnie zmniejszyć temperaturę do 200°C i piec jeszcze 20–25 minut, aż skórka się zrumieni, a chlebek wyda przy stukaniu od spodu pusty dźwięk. -
Studzenie
Gotowy chleb wyjąć z formy i przełożyć na kratkę (np. z piekarnika), żeby od spodu nie zaparował. Odczekać co najmniej 20–30 minut przed krojeniem, inaczej miękisz będzie wilgotny i może się zgnieść.
Najwygodniej planować pieczenie tak, by pierwsze wyrastanie wypadało „przy okazji” – np. podczas szykowania obiadu czy sprzątania kuchni. Thermomix wyrabia ciasto, a jedyny moment, kiedy trzeba poświęcić pełną uwagę, to formowanie i wkładanie do piekarnika.
Wartości odżywcze chlebka ziołowego
Podane wartości są orientacyjne i dotyczą jednej kromki (ok. 40 g) przy założeniu, że bochenek dzieli się na ok. 16 kawałków. Faktyczne liczby mogą się nieco różnić w zależności od użytej mąki, ilości ziół i dodatków.
Przykładowo, na 1 kromkę:
Kalorie: ok. 90–100 kcal
Białko: 3–4 g
Tłuszcz: 1,5–2 g (więcej, jeśli dodane są ziarna)
Węglowodany: 17–18 g
Błonnik: 1–2 g (wyżej w wersji z częścią mąki pełnoziarnistej)
Zioła wnoszą dodatkowo trochę witaminy C, K oraz antyoksydantów, a czosnek – związki o działaniu wspierającym odporność. To wciąż pieczywo, ale w nieco „podrasowanej” wersji w porównaniu z jasnym chlebem sklepowym.
Warianty chlebka ziołowego i zamienniki składników
Chlebek ziołowy pełnoziarnisty w Thermomixie
Dla osób, które wolą bardziej sycące i „konkretne” pieczywo, łatwo zamienić część mąki na pełnoziarnistą. Najprościej podmienić 150–200 g mąki pszennej na mąkę pszenną pełnoziarnistą lub orkiszową typ 1850. Większa ilość pełnego przemiału sprawi, że chlebek będzie cięższy i mniej puszysty.
Przy mące pełnoziarnistej warto:
- dodać ok. 20–30 g więcej wody, bo pełnoziarnista mąka chłonie więcej płynu,
- wydłużyć pierwsze wyrastanie do ok. 60–70 minut,
- piec raczej w dolnych granicach temperatur (200°C w drugiej fazie pieczenia często wystarcza).
Miękisz będzie bardziej wilgotny i ciemniejszy, a kromki – dłużej utrzymają świeżość. Dla osób zabieganych to plus, bo nie trzeba piec nowego bochenka co dzień.
Wersja bez mleka, z mniejszą ilością drożdży
Przepis bazowy nie zawiera mleka ani masła, więc z założenia jest odpowiedni dla osób unikających nabiału. Jeśli pojawia się wrażliwość na drożdże, można zmniejszyć ich ilość do 10–15 g świeżych. Wymaga to jednak dłuższego wyrastania.
Przy mniejszej ilości drożdży:
– pierwsze wyrastanie: ok. 1,5 godziny
– drugie wyrastanie w formie: 30–40 minut
Smak jest wtedy delikatniejszy, mniej „drożdżowy”, a struktura miękiszu bardzo przyjemna. To rozwiązanie szczególnie dobre, gdy chlebek planowany jest na wieczór, a w ciągu dnia można mu dać spokojnie rosnąć.
Świeże zioła vs. suszone – jak dobrać ilość
Świeże zioła dają intensywniejszy, ale mniej „ostry” aromat. Suszone są bardziej skoncentrowane, dlatego łatwo przesadzić. Dobrze sprawdza się prosty przelicznik:
1 łyżka świeżych ziół ≈ 1 płaska łyżeczka ziół suszonych.
Przy bardzo wyrazistych ziołach (np. rozmaryn, szałwia) lepiej zacząć od mniejszej ilości. Z kolei zioła łagodniejsze – jak pietruszka czy szczypiorek – można dodawać śmielej. Jeśli chlebek ma być neutralny, bardziej „kanapkowy”, dobrze jest trzymać się dolnej granicy: 2 łyżki świeżych lub 2 łyżeczki suszonych.
Jak piec i przechowywać chlebek ziołowy Thermomix
Przy pieczeniu domowego chleba najczęściej pojawiają się te same pytania: czy środek nie będzie zakalcowaty, jak rozpoznać, że jest gotowy i co zrobić, żeby nie wysychał po jednym dniu. Kilka prostych nawyków rozwiązuje większość problemów.
Po pierwsze, warto pamiętać o odpowiednim nagrzaniu piekarnika. Jeśli chleb trafia do zbyt chłodnego pieca, szybko opada i rośnie ryzyko zakalca. Zawsze lepiej włożyć formę 5 minut później niż pośpieszyć się z niedogrzanym piekarnikiem.
Po drugie, jeśli pojawia się obawa, że wierzch za bardzo się rumieni, a środek jeszcze nie jest gotowy, można w trakcie pieczenia przykryć chlebek luźno kawałkiem folii aluminiowej lub papieru do pieczenia. Temperatura pozostanie wysoka, ale skórka nie ściemnieje za bardzo.
Gotowość najłatwiej sprawdzić, wyjmując chleb z formy i stukając od spodu – pusty, „głuchy” dźwięk oznacza, że jest upieczony. Jeśli dźwięk jest głuchy, ale raczej ciężki i mokry, można włożyć bochenek z powrotem bez formy na kilka minut bezpośrednio na kratkę.
Po upieczeniu najlepiej wystudzić chleb na kratce i przechowywać zawinięty w bawełnianą ściereczkę lub w chlebaku. W plastikowych pojemnikach szybciej pleśnieje. Przy normalnych warunkach kuchennych zachowuje świeżość 2–3 dni. Jeśli planowany jest dłuższy zapas, dobrze jest od razu po wystudzeniu pokroić chleb na kromki i część zamrozić – po rozmrożeniu (najlepiej w tosterze lub piekarniku) wciąż smakuje jak świeży.