Domowy kebab gyros to mięso marynowane w jogurcie i ziołach, które zamiast na rożnie piecze się na patelni lub w piekarniku. Efekt? Soczysty, aromatyczny kebab gotowy w godzinę, bez specjalistycznego sprzętu. Smak zbliżony do restauracyjnego, a kontrola nad składnikami i jakością mięsa pełna. Idealny na rodzinny obiad, imprezę lub gdy przyjdzie ochota na coś bardziej orientalnego niż zwykły obiad.
Składniki na kebab gyros
Proporcje na 4 porcje:
- 800 g piersi z kurczaka lub udźców bez kości
- 200 g jogurtu naturalnego (min. 3% tłuszczu)
- 3 ząbki czosnku
- sok z 1 cytryny
- 3 łyżki oliwy z oliwek
- 2 łyżeczki oregano suszonego
- 1 łyżeczka słodkiej papryki w proszku
- 1 łyżeczka kuminu mielonego
- ½ łyżeczki ostrej papryki (opcjonalnie)
- 1 łyżeczka soli
- ½ łyżeczki pieprzu czarnego
Do podania: pita lub tortilla, surówka z białej kapusty, pomidory, ogórek, cebula, sos czosnkowy lub tzatziki.
Przygotowanie domowego kebaba gyros
- Przygotowanie mięsa: Kurczaka opłukać, osuszyć ręcznikiem papierowym. Piersi pokroić w paski o szerokości około 2 cm, udźce można pokroić w większe kawałki – będą soczystsze. Jeśli mięso jest nierównej grubości, delikatnie rozbić tłuczkiem.
- Marynata: W misce wymieszać jogurt z przeciśniętym czosnkiem, sokiem z cytryny, oliwą i wszystkimi przyprawami. Marynata powinna być gęsta, kremowa, intensywnie aromatyczna.
- Marynowanie: Mięso włożyć do marynaty, dokładnie wymieszać, żeby każdy kawałek był pokryty. Przykryć folią i wstawić do lodówki na minimum 2 godziny, najlepiej na noc. Im dłużej, tym intensywniejszy smak i bardziej miękkie mięso.
- Pieczenie na patelni: Rozgrzać dużą patelnię (najlepiej grillową) na średnio-wysokim ogniu. Dodać łyżkę oliwy. Mięso wyjąć z marynaty, ale nie ocierać dokładnie – niech zostanie na nim trochę jogurtu. Smażyć partie po 5-7 minut z każdej strony, aż będzie złociste i dobrze zarumienione. Nie tłoczyć na patelni – lepiej smażyć w 2-3 turach.
- Alternatywnie w piekarniku: Piekarnik nagrzać do 220°C. Mięso ułożyć na blasze wyłożonej papierem do pieczenia, w jednej warstwie. Piec 25-30 minut, przewracając w połowie czasu. Ostatnie 3-4 minuty można włączyć grill dla efektu przypalenia.
- Odpoczynek: Gotowe mięso przełożyć na deskę, przykryć folią aluminiową i odstawić na 5 minut. Dzięki temu soki rozejdą się równomiernie.
- Krojenie: Pokroić w jeszcze mniejsze kawałki lub paseczki – tak jak w prawdziwym kebabie. Można też zostawić większe kawałki, jeśli ktoś woli.
Jogurt w marynacie nie tylko nadaje smak, ale też rozbija włókna mięsa dzięki kwasowi mlekowym. Kurczak staje się delikatny jak masło.
Sos czosnkowy do kebaba
Kebab bez sosu to jak pizza bez sera – technicznie możliwe, ale po co?
Podstawowy sos: 150 g jogurtu greckiego, 2 ząbki czosnku przeciśnięte przez praskę, łyżka majonezu, pół łyżeczki soli, sok z połowy cytryny. Wszystko wymieszać, doprawić do smaku. Sos powinien być gęsty, kremowy, wyraźnie czosnkowy.
Wersja łagodniejsza: Zamiast samego jogurtu użyć połowy jogurtu i połowy śmietany 18%. Czosnek zmniejszyć do 1 ząbka. Dodać pół łyżeczki miodu dla delikatnej słodyczy.
Ostrzejsza opcja: Do podstawowego sosu dodać pół łyżeczki harrissy lub chili w proszku. Ewentualnie szczyptę cayenne.
Sos najlepiej przygotować kilka godzin wcześniej – smaki się połączą i czosnek trochę złagodnieje.
Jak podawać domowy gyros
Klasycznie w picie: podgrzać placki na suchej patelni po 30 sekund z każdej strony. Na środek nałożyć surówkę z białej kapusty (pokrojona w cienkie paski, skropiona octem i solą), plasterki pomidora, ogórka, czerwoną cebulę w piórka. Na to mięso, obficie polać sosem, zawinąć.
Można też serwować na talerzu: mięso na środku, wokół surówki i warzywa, sos osobno, pita z boku. Tak łatwiej jeść, szczególnie dzieciom.
Frytki to niemal obowiązkowy dodatek. Można je podać osobno albo wrzucić do środka pity – tak jedzą w Grecji. Brzmi dziwnie, smakuje rewelacyjnie.
Pitę można zastąpić tortillą, chlebem naan albo zwykłą bułką. Nie będzie to ortodoksyjne, ale nadal pyszne.
Warianty mięsa i przypraw
Wieprzowina zamiast kurczaka
Schab bez kości lub karkówka sprawdzą się równie dobrze. Karkówka będzie tłustszcza, soczystsza, ale też bardziej kaloryczna. Czas marynowania taki sam, pieczenie może potrwać 5 minut dłużej – wieprzowina wymaga dokładniejszego wysmażenia.
Wersja z jagnięciną
Tradycyjny grecki gyros robi się z jagnięciny. Udziec bez kości pokrojony w paski, marynowany jak kurczak, ale z dodatkiem świeżego rozmarynu (łyżeczka posiekanego). Jagnięcina ma mocniejszy smak, więc można śmielej przyprawiać – więcej czosnku, więcej oregano.
Fit opcja z indykiem
Pierś z indyka zamiast kurczaka. Mniejsza kaloryczność, ale też większe ryzyko przesuszenia. Rozwiązanie: krótsze smażenie (4-5 minut na stronę) lub pieczenie w niższej temperaturze (200°C przez 20 minut). Albo kupić udźce – ciemne mięso indyka jest soczystsze.
Przechowywanie i wykorzystanie resztek
Gotowy gyros trzyma się w lodówce 3-4 dni w szczelnym pojemniku. Przed podaniem podgrzać na patelni z odrobiną oliwy – mikrofalówka wysusza mięso.
Można zamrozić zarówno surowe mięso w marynacie (do 3 miesięcy), jak i gotowy gyros (do 2 miesięcy). Rozmrażać w lodówce przez noc.
Resztki świetnie nadają się do sałatek: pokrojone mięso na rukolę, pomidorki koktajlowe, czerwoną cebulę, oliwki, ser feta, polać oliwą i sokiem z cytryny. Albo wrap na lunch: tortilla, hummus, mięso, warzywa.
Typowe problemy i rozwiązania
Suche mięso: Najczęstszy problem. Przyczyny: za długie smażenie, za wysoka temperatura, użycie samych piersi bez tłuszczu. Rozwiązanie: udźce zamiast piersi, krótsze smażenie, mięso wyjmowane z patelni gdy jest jeszcze delikatnie różowe w środku – dojdzie podczas odpoczynku.
Mdły smak: Za mało soli w marynacie albo za krótkie marynowanie. Mięso potrzebuje czasu, żeby wchłonąć aromaty. Minimum to 2 godziny, ale 8-12 godzin daje zupełnie inny poziom.
Marynata się przypala: Jogurt na patelni szybko brązowieje i gorzeje. Dlatego przed smażeniem warto delikatnie струсić nadmiar marynaty, choć cienka warstwa powinna zostać.
Mięso się klei do patelni: Patelnia za słabo rozgrzana albo za mało tłuszczu. Patelnia musi być naprawdę gorąca zanim wrzuci się mięso – kropla wody powinna natychmiast zasyczeć i odparować.
Wartości odżywcze kebaba gyros
Porcja (200 g mięsa z marynatą): około 280 kcal, 38 g białka, 8 g tłuszczu, 6 g węglowodanów. To tylko mięso – pita dodaje około 200 kcal, sos kolejne 80-100 kcal, warzywa niewiele.
Całość w picie z warzywami i sosem to około 550-650 kcal. Sporo, ale jak na pełnowartościowy posiłek – całkiem rozsądnie. Dla porównania restauracyjny kebab ma często 800-1000 kcal przez dużo tłustszego mięsa i więcej sosu.
Domowa wersja pozwala kontrolować jakość składników: chude mięso, jogurt naturalny zamiast majonezu, mnóstwo warzyw. Można też pominąć pitę i zrobić miskę kebabową – mięso na ryżu lub kaszach z warzywami.