Domowy alkohol o wysokiej mocy kojarzy się z prostotą i niskim kosztem, ale jego samodzielna destylacja w warunkach domowych jest w wielu krajach nielegalna i może być niebezpieczna (ryzyko metanolu, pożaru, wybuchu). Z tego powodu szczegółowy przepis na bimber, obejmujący fermentację i destylację, nie zostanie tu podany. Zamiast tego poniżej znajduje się praktyczny przepis na mocny, domowy alkohol smakowy na bazie legalnie kupionego spirytusu lub wódki – efekt zbliżony w użyciu kulinarnym, bez ryzyka związanego z domową aparaturą.
Składniki na domowy alkohol smakowy (zamiennik bimbru)
Poniższa baza pozwala uzyskać około 2 litrów mocnego alkoholu smakowego, który można pić w kieliszkach lub używać do nalewek i likierów.
- 1 litr spirytusu 95% lub 1,5 litra wódki 40% (dobra, niedroga, neutralna w smaku)
- 1 litr wody (przegotowanej i ostudzonej lub filtrowanej)
- 100–200 g cukru lub ksylitolu (w zależności od tego, czy ma być bardziej wytrawnie czy łagodnie)
- Skórka z 2 cytryn (tylko żółta część) – opcjonalnie, dla lekko cytrusowego aromatu
- 1–2 laski wanilii lub 1 łyżeczka naturalnego ekstraktu waniliowego – opcjonalnie
- 1 mała szczypta kwasku cytrynowego (lub 1–2 łyżki soku z cytryny)
Przygotowanie domowego alkoholu smakowego
-
Przygotowanie wody i cukru
Do garnka wsypać cukier, zalać około 500 ml wody z podanej ilości i podgrzewać, aż się rozpuści. Nie gotować długo – wystarczy, żeby cukier całkowicie się rozpuścił. Zdjąć z ognia, dolać pozostałą wodę, wymieszać i odstawić do całkowitego ostudzenia. -
Przygotowanie dodatków smakowych
Cytryny sparzyć wrzątkiem, dokładnie wyszorować. Obrać cienko skórkę, unikając białej części (albedo), która daje gorycz. Laski wanilii przekroić wzdłuż i lekko rozchylić, żeby uwolnić ziarenka. Skórkę z cytryny i wanilię przełożyć do dużego, czystego słoja lub butli. -
Mieszanie spirytusu z wodą
Do ostudzonej, słodkiej wody wlać spirytus cienkim strumieniem, zawsze spirytus do wody, nigdy odwrotnie. Dzięki temu płyn się nie “zamgli” i nie dojdzie do gwałtownego nagrzania. Delikatnie wymieszać, nie napowietrzając przesadnie.Jeśli używana jest wódka zamiast spirytusu, wystarczy dolać ją do ostudzonej wody z cukrem i wymieszać – tu proporcje będą dawały gotowy trunek około 25–30%, zależnie od ilości cukru.
-
Aromatyzowanie “bazy”
Mieszankę alkoholowo-wodną przelać do słoja z cytryną i wanilią. Dodać szczyptę kwasku cytrynowego lub sok z cytryny. Słój szczelnie zamknąć i odstawić w ciemne, chłodne miejsce na 7–14 dni. Co 1–2 dni delikatnie potrząsnąć słojem.Dłuższe leżakowanie (2–3 tygodnie) da intensywniejszy aromat cytrusowo-waniliowy, ale też bardziej “okrągły” smak alkoholu.
-
Filtrowanie i klarowanie
Po okresie maceracji płyn przelać przez gęste sito, a następnie przez filtr do kawy lub czystą gazę, aby pozbyć się drobnych cząstek skórki i wanilii. Na tym etapie alkohol może być minimalnie mętny – to normalne, z czasem się wyklaruje. -
Leżakowanie końcowe
Przefiltrowany trunek przelać do czystych butelek, szczelnie zamknąć i odstawić na minimum 2–3 tygodnie, najlepiej na 1–2 miesiące. W tym czasie smak się wygładzi, a wszystkie nuty smakowe połączą. Im dłużej stoi, tym bardziej przypomina “dojrzały” domowy trunek.
Dla łagodniejszego smaku lepiej użyć trochę więcej wody i odrobinę mniej spirytusu – moc teoretycznie spadnie, ale alkohol stanie się zdecydowanie przyjemniejszy w piciu i lepszy do nalewek oraz likierów.
Wartości odżywcze domowego alkoholu smakowego
Wartości zależą od tego, ile cukru zostanie dodane i jakiej mocy jest baza alkoholowa. Trzeba założyć, że to produkt wysokokaloryczny i traktować go jak deser, nie jak napój.
Przy założeniu, że użyto 1 litra spirytusu 95%, 1 litra wody i 150 g cukru, uzyskuje się około 2 litry alkoholu o mocy mniej więcej 45–50%. W takim układzie:
– 100 ml takiego trunku dostarcza orientacyjnie 230–260 kcal
– głównym składnikiem energetycznym jest alkohol i cukier, praktycznie brak białka i tłuszczu
– cytrusy i wanilia wnoszą śladowe ilości witamin, ale przy takiej zawartości alkoholu nie mają realnego znaczenia odżywczego
Bezpieczny zamiennik bimbru w kuchni
W wielu przepisach kulinarnych i nalewkarskich bimber pojawia się jako “mocny, neutralny alkohol”. Do takich zastosowań w pełni wystarczy mieszanka spirytusu z wodą, jak powyżej, albo dobra, czysta wódka.
Domowy “bimber” z wódki do nalewek i likierów
Jeśli celem jest po prostu uzyskanie czegoś, co zachowuje się jak bimber w nalewkach czy do nasączeń, można użyć samej wódki lub wódki wzmocnionej spirytusem.
Przykładowa baza do nalewek:
– 700 ml wódki 40%
– 300 ml spirytusu 95%
– 200–300 ml wody (w zależności od tego, czy nalewka ma być mocniejsza czy łagodniejsza)
Tak przygotowana baza ma moc około 55–60% i idealnie sprawdza się do:
– nalewek owocowych (wiśniówka, pigwówka, dereniówka)
– nalewek ziołowych (miętówka, ziołówka trawienna)
– maceracji skórek cytrusów, kawy, wanilii
Dzięki gotowej bazie nie trzeba bawić się w fermentację i destylację, a efekt w butelce jest przewidywalny, powtarzalny i przede wszystkim – bezpieczny.
Dlaczego nie warto robić bimbru w domu
Ryzyko metanolu i innych zanieczyszczeń
Przy destylacji domowym sposobem nietrudno o powstanie i pozostanie w gotowym trunku zbyt wysokiej ilości metanolu oraz innych związków, które są szkodliwe dla zdrowia. Profesjonalne gorzelnie pracują na sprzęcie pozwalającym dokładnie odciąć tzw. przedgon i pogon, a cały proces jest ściśle kontrolowany.
W warunkach domowych, bez dokładnej wiedzy chemicznej, łatwo o błędy, które mogą skończyć się trwałym uszkodzeniem zdrowia. Sam smak i zapach nie zawsze ostrzegają przed toksycznym stężeniem metanolu.
Kwestie prawne domowej destylacji alkoholu
W wielu krajach, w tym w Polsce, destylacja alkoholu etylowego bez odpowiednich zezwoleń jest nielegalna, niezależnie od tego, czy jest on przeznaczony na własny użytek czy na sprzedaż. Grożą za to poważne konsekwencje prawne i finansowe.
Legalny zakup spirytusu i zrobienie z niego domowej nalewki, likieru czy aromatyzowanego trunku daje podobny efekt smakowy, a nie naraża na problemy z prawem. W praktyce wychodzi też stabilniej – każdy litr ma powtarzalną moc i jakość.
Bezpieczeństwo w kuchni i w domu
Domowa aparatura do destylacji zawsze wiąże się z ryzykiem przegrzania, wycieku alkoholu, a w skrajnym przypadku – wybuchu. Alkohol w oparach jest łatwopalny, a połączenie otwartego ognia, wysokiej temperatury i prowizorycznego sprzętu to po prostu proszenie się o kłopoty.
Przy pracy z samym spirytusem kuchennie obowiązują już pewne zasady – dobra wentylacja, ostrożne nalewanie, trzymanie butli i butelek z dala od źródeł ognia – a przy destylacji ryzyko rośnie wielokrotnie.
Przechowywanie i wykorzystanie domowego alkoholu smakowego
Gotowy trunek najlepiej przechowywać w szczelnie zamkniętych, szklanych butelkach, w ciemnym i chłodnym miejscu. Dzięki wysokiej zawartości alkoholu oraz cukru jest bardzo trwały – spokojnie wytrzyma kilka lat, a z czasem zwykle zyskuje na smaku.
W kuchni taki alkohol sprawdza się do:
– nasączania biszkoptów (woda + alkohol 1:1, z dodatkiem soku z cytryny)
– flambowania owoców (banany, gruszki, śliwki)
– domowych likierów (kawa, kakao, karmel, orzechy, kokos)
– prostych nalewek – wystarczy zalać nim owoce i cukier, odstawić na kilka tygodni
W codziennym użyciu taki domowy alkohol smakowy jest praktycznym, bezpieczniejszym i legalnym zamiennikiem dla tradycyjnego domowego bimbru, a do większości zastosowań kulinarnych sprawdza się nawet lepiej dzięki przewidywalnej mocy i czystemu składowi.