Wydajesz kawę w kubku jednorazowym? Pakujesz pizzę w karton? W rozumieniu przepisów o odpadach właśnie „wprowadzasz opakowania na rynek” i ten fakt sam w sobie nakłada na Ciebie obowiązek rejestracji w BDO. Dotyczy to praktycznie każdego lokalu gastronomicznego oferującego cokolwiek na wynos. Poniżej wyjaśniamy, co konkretnie musisz zrobić i co grozi za brak działania.
Wydajesz kawę w kubku jednorazowym? Pakujesz pizzę w karton? W rozumieniu przepisów o odpadach właśnie „wprowadzasz opakowania na rynek” i ten fakt sam w sobie nakłada na Ciebie obowiązek rejestracji w BDO. Dotyczy to praktycznie każdego lokalu gastronomicznego oferującego cokolwiek na wynos. Poniżej wyjaśniamy, co konkretnie musisz zrobić i co grozi za brak działania.
Czy Twój lokal musi być w BDO? Prawie na pewno tak
Błędne przekonanie, które spotykamy najczęściej: „mam małą kawiarnię, to mnie BDO nie dotyczy”. To nieprawda. W gastronomii nie obowiązuje żaden próg ilościowy – nawet 10 kubków jednorazowych dziennie wystarczy, żeby powstał obowiązek rejestracji.
Obowiązek BDO masz, jeśli prowadzisz lokal, który:
-
wydaje napoje w kubkach jednorazowych (plastikowych, papierowych, nawet biodegradowalnych),
-
serwuje dania na wynos w pojemnikach lub kartonach,
-
oferuje dostawę przez Glovo, Wolt, Uber Eats lub własnym kurierem,
-
prowadzi catering z jednorazowymi opakowaniami.
Kluczowa zasada: rodzaj materiału nie ma znaczenia. Karton, plastik, papier, materiał biodegradowalny – każde opakowanie generuje obowiązek. Nie ma znaczenia też, czy produkujesz opakowania, czy je kupujesz. Liczy się to, że wydajesz je klientowi jako pierwszy na terenie Polski.
Co konkretnie musisz mieć – lista obowiązków
Rejestracja BDO to punkt wyjścia, nie koniec listy. Gastronomia w praktyce obsługuje kilka równoległych obowiązków:
|
Obowiązek |
Termin |
|
Rejestracja w BDO |
Przed rozpoczęciem sprzedaży w opakowaniach |
|
Aktualizacja wpisu przy zmianach |
W ciągu 30 dni od zmiany |
|
Roczne sprawozdanie opakowaniowe |
Do 15 marca za rok poprzedni |
|
Opłata produktowa lub poziomy odzysku |
Do 15 marca |
|
Pobieranie opłaty konsumenckiej SUP |
Na bieżąco przy każdej sprzedaży |
|
Odprowadzenie opłaty SUP do Urzędu Marszałkowskiego |
Do 15 marca |
|
Wyrejestrowanie z BDO po zamknięciu działalności |
W ciągu 14 dni |
|
Opłata recyklingowa za oferowane reklamówki z tworzywa sztucznego |
Sprawozdanie raz w roku do 15 marca, opłata do 15 dnia miesiąca poprzedzającego dany kwartał |
SUP – dodatkowa warstwa obowiązków za jednorazowe plastiki
Od 1 stycznia 2024 r. gastronomia obsługuje dodatkowo przepisy dyrektywy SUP (Single-Use Plastics). To odrębny system, który nakłada się na BDO.
Opłata konsumencka: za każdy kubek jednorazowy z tworzyw sztucznych (wraz z pokrywką) musisz pobrać od klienta 0,20 zł netto. Obowiązek dotyczy też pojemników na żywność. W ich przypadku opłata pobierana od klienta wynosi 0,25 zł netto.
Przykład: wydajesz kawę w kubku z plastikową pokrywką. Pobierasz 0,20 zł od klienta. Na koniec roku płacisz też opłatę produktową zależną od masy i rodzaju materiału kubka. Dwa odrębne obowiązki finansowe z jednej transakcji.
Uwaga: za niepobieranie opłaty SUP odpowiada Inspekcja Handlowa, nie WIOŚ. To znaczy, że możesz mieć dwie niezależne kontrole z dwóch różnych organów.
Reklamówki z tworzywa sztucznego – opłata recyklingowa i ewidencja
Jeśli przy kasie oferujesz klientom torby foliowe lub reklamówki z tworzywa sztucznego, masz do spełnienia oddzielny zestaw obowiązków wynikający z przepisów o gospodarce opakowaniami. W praktyce dotyczy to zarówno sklepów przy restauracjach, jak i lokali sprzedających produkty na wynos w torebkach z logo.
Opłata recyklingowa – co najmniej 0,20 zł za każdą reklamówkę
Za każdą torbę na zakupy z tworzywa sztucznego wydaną klientowi musisz uiścić do urzędu marszałkowskiego opłatę recyklingową w wysokości co najmniej 0,20 zł za sztukę. Opłata dotyczy toreb z tworzywa sztucznego objętych obowiązkiem jej uiszczenia, czyli co do zasady większości popularnych foliówek.
Termin: opłata powinna być odprowadzona do 15. dnia miesiąca następującego po kwartale, w którym reklamówki zostały wydane klientom. Oznacza to cztery płatności rocznie: za I kwartał do 15 kwietnia, za II do 15 lipca, za III do 15 października, za IV do 15 stycznia następnego roku.
Ewidencja reklamówek – oddzielna dla każdego punktu
Jeśli prowadzisz więcej niż jeden lokal lub punkt sprzedaży, w którym oferujesz torby na zakupy z tworzywa sztucznego, musisz prowadzić ewidencję oddzielną dla każdego punktu. Ewidencja obejmuje:
• ilość zakupionych toreb (w sztukach i masie),
• ilość wydanych klientom toreb (w sztukach),
• grubość materiału wyrażoną w mikrometrach [µm].
Te dane są niezbędne do obliczenia opłaty recyklingowej i złożenia rocznego sprawozdania.
Opakowania z logo Twojej firmy – kiedy stajesz się wprowadzającym
To obszar, który zaskakuje wielu przedsiębiorców. Jeśli Twoje kubki, pojemniki lub torby noszą logo lub nazwę Twojej firmy, w pewnych sytuacjach możesz zostać potraktowany jako podmiot wprowadzający opakowania na rynek – ze wszystkimi konsekwencjami finansowymi i sprawozdawczymi.
Opłata producencka za jednorazowe opakowania SUP z Twoim logo
Opłata producencka to instrument finansowy, który obciąża przedsiębiorców wprowadzających do obrotu produkty jednorazowego użytku z tworzywa sztucznego. Koszt tej opłaty ponoszą przede wszystkim producenci – jednak może ona dotknąć także podmioty, które zlecają produkcję opakowań pod własnym oznaczeniem.
Stawki opłaty producenckiej:
-
0,10 zł za 1 kg – pojemników na żywność (przeznaczonych do bezpośredniego spożycia bez dalszej obróbki),
-
0,10 zł za 1 kg – paczek i owijek z elastycznych materiałów zawierających żywność,
-
0,10 zł za 1 kg – pojemników na napoje do 3 litrów,
-
0,10 zł za 1 kg – kubków na napoje (wraz z pokrywkami i wieczkami),
-
0,10 zł za 1 kg – lekkich toreb na zakupy z tworzywa sztucznego (art. 8 pkt 15a lit. a ustawy o gospodarce opakowaniami).
Jakie kary grożą za brak BDO w gastronomii?
Dwa systemy sankcji działają niezależnie:
Brak rejestracji w BDO → administracyjna kara pieniężna od 1 000 do 1 000 000 zł (art. 194 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, Dz.U. 2023 poz. 1587). Nakłada ją Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska.
Niepobieranie opłaty SUP → kara od 500 do 20 000 zł. Nakłada ją Inspekcja Handlowa – osobno, niezależnie od WIOŚ.
Koszt rejestracji w BDO: opłata urzędowa 200 zł (mikroprzedsiębiorca) lub 800 zł (pozostali).
Podsumowanie
Jeśli wydajesz cokolwiek w opakowaniu jednorazowym – masz obowiązek BDO. Brak rejestracji to ryzyko kary do 1 000 000 zł z ustawy o odpadach i do 20 000 zł z przepisów SUP, nakładanych przez dwa niezależne organy kontrolne.
Rejestracja przez obslugabdo.pl kosztuje od 350 zł netto – przejmujemy przygotowanie wniosku, dobór właściwych działów i kontakt z urzędem marszałkowskim.